Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Krasocin

Rys historyczny

1905 – 1970

Orkiestra dęta w Krasocinie została założona w 1905r. z inicjatywy ks. Teodora Urbańskiego – proboszcza tutejszej parafii, a zarazem prezesa koła Polskiej Macierzy Szkolnej. Instrumenty zakupiono ze składek miejscowej ludności.  Pierwszym kapelmistrzem był Słupiński – Czech z pochodzenia. Orkiestra w swoim repertuarze miała marsze, tańce ludowe, pieśni kościelne, utwory okolicznościowe. W okresie od 1907 do 1913r. prowadzeniem orkiestry zajmował się Adam Nowakowski – miejscowy organista rodem z Pacanowa. Uczył muzyki bezpłatnie, sam kupował partytury i papier nutowy. Tradycją stały się występy w okresie letnim, pielgrzymki piesze na Jasną Górę.

Lata I wojny światowej wpłynęły nieco na zahamowanie działalności orkiestry dętej. Krasocin został zajęty przez wojska austriackie. W latach 1914-1921 prowadzeniem orkiestry dętej zajmował się Feliks Stramski, był bardzo uzdolniony muzycznie, przez 5 lat grał w wojsku carskim. W latach 1922 do 1925r. ze względu na brak środków finansowych na remont i zakup instrumentów oraz wyjazd niektórych długoletnich członków orkiestry działalność orkiestry była skromna.

W 1926 r. dzięki ogromnym staraniom ówczesnego komendanta straży – Jana Włodarczyka patronat nad orkiestrą przejęła Ochotnicza Straż Pożarna. Przeprowadzono zbiórki pieniężne na remont instrumentów i zakup nowych. Przystąpiono również do opracowania nowego repertuaru. Kapelmistrzem został Wacław Wajnkopf, zamieszkały w Wólce Skąpskiej. Od 1928 r. orkiestrą kierował Feliks Stramski, a pomagał mu Stanisław Rak. Repertuar orkiestry wzbogacono o nowe utwory. Straż udzielała daleko idącej pomocy.

Lata wojny 1939 – 1945 przerwały działalność orkiestry. Żaden instrument nie został zniszczony i orkiestra niemal w komplecie w 1945r. witała głośnymi marszami żołnierzy wracających z frontu i spod Berlina, przejeżdżających przez Krasocin.

W latach 1945 – 1948 orkiestrą kierował Stanisław Rak. Brak odpowiednich partytur do składu i stroju instrumentów utrudniał opracowywanie nowych utworów. We wrześniu 1948 r. kapelmistrzem został Czesław Nowakowski – miejscowy organista. Ukończył Szkołę Muzyczną im. Fryderyka Chopina, grał także w orkiestrze wojskowej. Z darów mieszkańców gminy dokupiono kolejne instrumenty. Z chwilą odejścia na emeryturę i wyjazdu Czesława Nowakowskiego działalność orkiestry uległa osłabieniu.

W 1970r. stanowisko kapelmistrza objął Zbigniew Gliszczyński – miejscowy organista; funkcję tą pełnił przez rok. Od tego czasu o dalszą pracę orkiestry troszczyli się długoletni członkowie orkiestry i straży.

1971 – 1998

Przez lata ’70 i ‘80 orkiestrą opiekowali się jej nestorzy, jak Stefan Rak (skrzypek znanej w regionie kieleckim Kapeli Raków), Leon Słowik, Wacław Piechowski czy Stanisław Obarzanek (jako ostatni – prowadził orkiestrę do 1993 roku). W tym czasie zaczęto organizować przeglądy orkiestr OSP, pierwszy w 1980 roku w Jędrzejowie. Kilka lat później krasocińscy muzycy odnieśli pierwszy sukces, jakim był występ na Międzywojewódzkim Przeglądzie Orkiestr Dętych OSP w Sieradzu w 1984 roku. Do dziś dnia wśród członków honorowych Orkiestry awans na przegląd tej rangi i występ w konkursie wspominany jest z olbrzymim sentymentem. Warto dodać, że Orkiestra z Krasocina jako jedyna w byłym (kieleckim) i obecnym (świętokrzyskim) województwie brała udział we wszystkich przeglądach orkiestr OSP organizowanych na jego terenie.

Na przełomie lat ’70 i ‘80 przeprowadzono jeden duży nabór do orkiestry – w roku 1980. Wtedy to do Orkiestry wstąpił Marian Robak (sakshorn tenorowy), wówczas świeżo wybrany Prezes OSP w Krasocinie. Z ramienia straży objął opiekę organizacyjną nad Orkiestrą. Później, już jako nauczyciel, przeprowadził kolejny duży nabór do orkiestry. Był to rok 1993. Z ok. 20 chłopców, którzy rozpoczęli naukę gry na lata Orkiestrę zasiliło 11 osób. Po raz pierwszy do Orkiestry przystąpili dziewięciolatkowie.  Efektem odmłodzenia składu było zajęcie I miejsca na Wojewódzkim Przeglądzie Orkiestr Dętych OSP w Wiślicy w 1995 roku. Obowiązek przygotowania artystycznego całej Orkiestry w tym czasie wzięli na siebie Piotr Kuśmierczyk oraz Henryk Pierzchnica. Jako ciekawostkę warto dodać, iż z ówczesnego naboru, na Ogólnopolskim Festiwalu Orkiestr Dętych OSP w Krynicy Zdroju w roku 2009, kiedy orkiestra odniosła największy sukces w historii, wystąpiło trzech muzyków: Bartłomiej Robak (kapelmistrz, zaczynał na sakshornie altowym), Bartłomiej Dusza (instrumenty perkusyjne) oraz Marcin Kaczmarek (puzon, zaczynał na sakshornie barytonowym). Obok nich ze „starego” składu na festiwal udali się ponadto Piotr Kuśmierczyk (puzon, zaczynał na kornecie) oraz Prezes straży i Orkiestry Marian Robak.

Pierwsza połowa lat ’90 upłynęła pod znakiem przygotowania Orkiestry na jubileusz dziewięćdziesięciolecia, które odbyło się 6 czerwca 1995 roku. Wtedy to ukazał się pierwszy poważny artykuł o Orkiestrze w weekendowym dodatku do regionalnego dziennika „Echo dnia” – „Super Relaxie” (11 czerwca 1995, autorstwa Marzeny Kądzeli). Były to również ostatnie lata, kiedy wiele osób przystępowało do strażackich orkiestr, aby mieć szansę na grę w orkiestrach wojskowych. W drugiej połowie lat ’90 młodzi członkowie Orkiestry starali się rozwijać w kierunku muzycznym. Występowali m.in. na apelach szkolnych, akademiach, konkursach harcerskich, gdzie odnosili znaczące sukcesy. Skład Orkiestry po 1997 roku ulegał okrojeniu, głównie w związku z czynnikami społecznymi (migracja zarobkowa, wyjazdy na studia, zmiany planów życiowych członków Orkiestry).

Od 2000 roku

W 2000 roku z inicjatywy Mariana Robaka nastąpił proces odmłodzenia składu Orkiestry. Nauki gry na instrumentach podjął się, wówczas 16-letni, Bartek Robak, syn Mariana. Skład sukcesywnie ulegał zmianie, repertuar unowocześniano i urozmaicano. Orkiestrze udało się wystąpić w 2001 roku na Wojewódzkim Przeglądzie Orkiestr Dętych OSP w Opatowie, jeszcze bez sukcesów, jednak dzięki temu Orkiestra jako jedyna w regionie wzięła udział we wszystkich wojewódzkich przeglądach orkiestr OSP. W kolejnych latach do krasocińskiej Orkiestry zaczęli przychodzić kolejni chłopcy. W 2002 roku obowiązki kapelmistrza, już oficjalnie, przejął Bartłomiej Robak. Z początkiem 2003 roku Orkiestrę zasilił Leopold Kwapisz, multiinstrumentalista, były muzyk Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego w Warszawie, który z dnia na dzień okazał się znaczącym wzmocnieniem Orkiestry, nie tylko muzycznym. Zaczął wspierać wiedzą z zakresu instumentoznastwa, repertuaru, prowadzi w zastępstwie próby (po ustanowieniu Zarządu Orkiestry w 2009 r. objął funkcję zastępcy kapelmistrza).

Na pierwszy sukces odnowionej Orkiestry nie trzeba było długo czekać. W ocenianym na najlepiej obsadzony w historii wojewódzkich przeglądów orkiestr dętych OSP konkurs w Nowym Korczynie w 2003 roku Orkiestra z Krasocina zajęła wspólnie z orkiestrami z Małogoszcza i Dobromierza I miejsce. Dominację w województwie świętokrzyskim krasocińscy muzycy potwierdzają do dziś, kolejno na wojewódzkich przeglądach w 2005 roku w Staszowie, w 2007 w Słupi Jędrzejowskiej, w 2009 w Daleszycach, przeglądach regionalnych: w 2004 i 2006 roku w Busku Zdroju, w 2008 w Ciechocinku, w 2010 w Krynicy Zdroju, Ogólnopolskim Festiwalu Orkiestr Dętych OSP w Krynicy Zdroju w 2009 i 2011 roku oraz Wiśle w 2013r. (III miejsce). Warto zaznaczyć, że (niestety) nasza Orkiestra jest jedną z trzech orkiestr, które reprezentowały nasze województwo na Ogólnopolskim Festiwalu Orkiestr Dętych OSP, obok Łopuszna i Buska Zdroju.

Szczególnie ważny w historii Orkiestry był rok 2005, kiesy to hucznie obchodzono stulecie Orkiestry. Można śmiało powiedzieć, iż przygotowania do obchodów trwały od 2000 roku. Obchody odbyły się 14 sierpnia na placu przy nowej remizie strażackiej (ul. Spółdzielcza). Obok koncertu jubileuszowego odbyła się również część oficjalna z wręczeniem okolicznościowych pucharów oraz koncerty towarzyszące. Impreza zgromadziła tłumy, w tym pokaźną liczbę przedstawicieli zaprzyjaźnionych jednostek OSP.

W 2005 roku powstała również, z inicjatywy Prezesa Mariana Robaka, grupa taneczna dziewcząt utworzona przy Zespole Placówek Oświatowych w Krasocinie. O przygotowanie układów choreograficznych, opiekę nad grupą poproszono Panią Iwonę Duszę, nauczyciela miejscowej szkoły (biolog, której taniec i muzyka są bliskie sercu). Był to strzał w dziesiątkę. Dziewczęta zaproponowały dźwięczną nazwę zespołu – „Aplauz”. Grupa zaczęła się rozwijać, przy dobrej współpracy na linii OSP-Zespół Placówek Oświatowych zakupywano kolejne stroje, planowano występy nie tylko z Orkiestrą z Krasocina, ale również przy akompaniamencie np. Orkiestry Wojskowej z Dęblina, Miejskiej Orkiestry z Kielc czy nagrań studyjnych… Więcej o „Aplauzie” już niebawem

Lata 2000-2010 to okres progresu Orkiestry, rozbudowy instrumentarium (utworzenie sekcji fletów, klarnetów, saksofonów i puzonów, zakup zestawu perkusyjnego), poszerzania składu (z czynnych 15 członków na początku 2000 roku do 35 w roku 2010). Urozmaicony i unowocześniony został repertuar, który ewaluacji podlega non stop.  Wymieniliśmy przez dekadę 95% sprzętu muzycznego. Członkowie Orkiestry zaczęli coraz częściej występować również w innych grupach (zespoły szkolne: „Pelikan” w Zespole Placówek Oświatowych w Krasocinie, który dwukrotnie wziął udział w Harcerskim Festiwalu Kultury Młodzieży Szkolnej w koncercie „Gospodarze gościom” oraz „Brass Band” w Liceum Ogólnokształcącym im. Gen. Władysława Sikorskiego we Włoszczowie; zespoły weselne, Orkiestry uczelniane, orkiestra szkoły muzycznej i inne).

Orkiestra z zespołu lokalnego stała się pierw dumą powiatu, a obecnie województwa promując region w całej Polsce. Pierwszy poważny wyjazd poza region (wcześniej m.in. przegląd w Sieradzu w 1984 roku, bicie rekordu Guinessa na krakowskim rynku – Hejnał na Tysiąc Trąb w 2000 roku, pielgrzymki na Jasna Górę w pierwszych latach funkcjonowania Orkiestry czy pielgrzymka strażaków na Jasna Górę w 2005 roku) odbył się na Europaradę Orkiestr Dętych OSP w Centrum Europy Suchowola 2007 (woj. Podlaskie). Krasocińscy muzycy po raz pierwszy mieli okazję zmierzyć się z młodzieżą z Węgier, Niemiec, Rosji, Białorusi, Ukrainy czy Grecji…